रौतहट । एक समय थियो, गहुँ काट्नका लागि किसानहरू खेतालामै निर्भर रहन्थे। खेतभरि मानिसहरू खटिएर दिनौँसम्म मेहनत गरेपछि मात्रै बाली भित्र्याउने गरिन्थ्यो। तर अहिले त्यो दृश्य विस्तारै परिवर्तन हुँदै गएको छ।
पहिला भारत लगायत विदेशमा मात्र प्रयोग हुने गहुँ काट्ने मेसिन अहिले रौतहटका गाउँ गाउँसम्म पुगेको छ। पछिल्लो समय यहाँका किसानहरूले कम्बाइन हार्भेस्टर मेसिनको प्रयोग गरेर गहुँ काट्न थालेका छन्।
बदलिँदो परिवेशसँगै रौतहटका किसानहरू पनि आधुनिक प्रविधितर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्। एक समय गहुँ काट्न खेतालामै निर्भर रहेका किसानहरू अहिले विदेशमा प्रयोग हुने मेसिनको प्रयोगतर्फ उन्मुख भएका छन्।
किसानहरूले परम्परागत विधि छोड्दै यान्त्रिक उपकरणमार्फत गहुँ काट्न थालेका छन्। जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा किसानहरूले परम्परागत तरिका छोड्दै आधुनिक प्रविधि अपनाउन थालेका छन्।
मेसिनबाट गहुँ काट्दा समय र लागत दुवै घटेको किसानहरूको अनुभव छ। जहाँ पहिले खेताला लगाएर गहुँ काट्न धेरै दिन लाग्थ्यो, अहिले मेसिनले केही घण्टामै काम सक्ने गरेको छ।
खेताला अभाव पनि यस परिवर्तनको मुख्य कारण बनेको छ। वैदेशिक रोजगारी र अन्य कामतर्फ आकर्षण बढेपछि गाउँमा खेतालाको अभाव हुन थालेको छ।
खेताला पाइए पनि ज्याला महँगो पर्ने भएकाले किसानहरू वैकल्पिक उपाय खोज्न बाध्य भएका छन्। कम्बाइन मेसिनले गहुँ काट्ने मात्र होइन, दाना छुट्याउने र सफा गर्ने कामसमेत एकै पटक गर्ने भएकाले यसको प्रयोग झन् प्रभावकारी बनेको छ।
यसले उत्पादन भित्र्याउने प्रक्रिया छिटो र सहज बनाएको छ।
किसानहरूका अनुसार मेसिन प्रयोग गर्दा लागत घट्नुका साथै मौसमको जोखिम पनि कम हुने गरेको छ। समयमै बाली भित्र्याउन सकिने भएकाले हावाहुरी वा वर्षाले क्षति पुर्याउने सम्भावना पनि घटेको छ।
यसरी हेर्दा, रौतहटमा गहुँ काट्ने मेसिनको प्रयोग बढ्दै जानु कृषिमा यान्त्रिकीकरणतर्फको सकारात्मक संकेत मानिएको छ। आधुनिक प्रविधिको प्रयोगसँगै उत्पादन वृद्धि र कृषि पेशाप्रति आकर्षण बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
