कलैया । बाराको पचरौता नगरपालिकामा शिक्षा प्रशासनमाथि राजनीतिक प्रभाव बढ्दै गएको आरोपसहित प्रशासनिक प्रणालीको निष्पक्षतामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ। विद्यालयमा करार सेवामा कार्यरत एक लेखापालले नगरपालिकाको शिक्षा शाखाको नेतृत्व गरिरहेको तथा नियमित प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको सट्टा निमित्त प्रमुखमार्फत पालिकाको प्रशासन सञ्चालन भइरहेको विषय सार्वजनिक भएपछि स्थानीय तहको प्रशासनिक अभ्यासमाथि बहस सुरु भएको हो।
स्थानीय स्रोतका अनुसार नगरप्रमुख जलन्धर सिंह जैसवार नेतृत्वमा आएयता श्री नेपाल राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालय, बेनौली–४ मा करारका रूपमा कार्यरत लेखापाल मुकेश कुमार सिंहलाई नगरपालिकाको शिक्षा शाखाको जिम्मेवारी दिइएको छ। औपचारिक रूपमा सह–संयोजक भनिए पनि व्यवहारमा उनी नै शिक्षा शाखा प्रमुखसरह निर्णय प्रक्रिया, समन्वय र प्रशासनिक काममा सक्रिय रहेको आरोप छ। उनी विद्यालयको लेखापालको जिम्मेवारीसमेत एकैसाथ सम्हालिरहेका छन्।
विद्यालयका कर्मचारीलाई स्थानीय तहको शिक्षा प्रशासनमा प्रत्यक्ष भूमिका दिइनुले कानुनी वैधता, हितको द्वन्द्व र प्रशासनिक मर्यादामाथि प्रश्न उठाएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। त्यसमाथि विद्यालय व्यवस्थापन समितिबाट गरिएको स्थायी नियुक्तिसमेत कानुनी विवादमा परेको छ।
शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ, बाराले विद्यालय व्यवस्थापन समितिलाई विद्यालय कर्मचारी स्थायी नियुक्ति गर्ने अधिकार कानुनले नदिएको स्पष्ट गरिसकेको भए पनि उक्त निर्णय कार्यान्वयनमा ल्याइएको भन्दै अधिकारको दुरुपयोग भएको आरोप लगाइएको छ।
नगरपालिकाको आधिकारिक वेबसाइटमा भने सातौँ तहका अधिकृत बसन्तराज जोशी शिक्षा शाखा प्रमुखका रूपमा उल्लेख छन्। हाल उनी निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको जिम्मेवारीमा छन्। तर शिक्षा शाखाको दैनिक प्रशासनिक काम भने मुकेश सिंहले सञ्चालन गरिरहेको स्रोतको दाबी छ।
स्थानीय स्रोतका अनुसार नगरप्रमुखका निकट मानिएका मुकेश सिंहले शिक्षा प्रशासनबाहेक अन्य प्रशासनिक निर्णय प्रक्रियामासमेत प्रभाव पार्दै आएको आरोप छ। उता, निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बसन्तराज जोशी पनि राजनीतिक विश्वासका आधारमा जिम्मेवारीमा रहेको आरोप स्थानीय तहमै उठ्न थालेको छ।
नगरपालिकामा उपसचिव तहको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको दरबन्दी भए पनि नियमित प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लामो समय टिक्न नसकेको बताइन्छ। नगरप्रमुखसँग असहमति राख्ने कर्मचारीलाई काम गर्न प्रतिकूल वातावरण बनाइएकाले उनीहरू सरुवा वा अवकाश रोज्न बाध्य भएको स्रोतको दाबी छ। त्यसपछि निमित्त प्रमुखको नेतृत्वमा प्रशासन सञ्चालन हुँदै आएको आरोपसमेत लगाइएको छ।
यस विषयलाई लिएर स्थानीय सरोकारवालाले शिक्षा प्रशासनमा भएको भनिएको राजनीतिक हस्तक्षेप, अधिकारको दुरुपयोग, स्वार्थको द्वन्द्व तथा जिम्मेवारी बाँडफाँटबारे अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय र संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले निष्पक्ष अनुसन्धान गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। दोषी देखिए कानुनबमोजिम कारबाही हुनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
यस विषयमा प्रतिक्रिया लिन नगर प्रमुख जलन्धर सिंह जैसवार र शिक्षा शाखाको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका भनिएका मुकेश कुमार सिंहसँग पटक–पटक सम्पर्क गर्ने प्रयास गरिएको थियो। तर समाचार तयार पार्दासम्म उहाँहरू सम्पर्कमा आउनुभएन। साथै यसै विषयमा निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बसन्तराज जोशीसंग प्रतिक्रिया लिन खोज्दा केहि बोल्न चाहनुभएन ।
