बारा । जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका–१ भक्तिनगरमा तीन वर्षीया बालिका गरिमा चौधरीको जबरजस्ती करणीपछि हत्या भएको घटनाले बारा जिल्लालाई स्तब्ध बनाएको छ। घटना सामान्य बेपत्ता भएको सूचनाबाट सुरु भए पनि प्रहरीको निरन्तर अनुसन्धान, घटनास्थलको सूक्ष्म निरीक्षण र शंकास्पद व्यक्तिमाथिको अनुसन्धानबाट घटनाको कडी क्रमशः खुल्दै गएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराले पत्रकार सम्मेलनमार्फत सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार २०८३ भदौ २ गते साँझ भक्तिनगरस्थित वीरबहादुर रोकाको टायलले छाएको एकतले घरको खाली कोठामा करिब ३ वर्षीया बालिका मृत अवस्थामा फेला परेकी थिइन्। प्रहरीका अनुसार मृतक बालिका जीतपुरसिमरा–१ दशधुरी बस्ने ममता चौधरीकी तीन वर्षीया छोरी गरिमा चौधरी हुन्। उनी २०८३ साउन ३१ गते बिहान करिब ८ : ३० बजेदेखि घरबाट हराएकी थिइन्।
बेपत्ता बालिकाको खोजीबाट अनुसन्धान सुरु
बालिका हराएपछि परिवार र स्थानीयस्तरमा खोजी सुरु भएको थियो। बालिका मृत अवस्थामा भेटिएपछि भने घटना गम्भीर आपराधिक घटनाका रूपमा अनुसन्धान अघि बढ्यो। घटनास्थलमा पुगेको इलाका प्रहरी कार्यालय सिमरा र जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराको टोलीले उपलब्ध प्रमाण, घटनास्थलको अवस्था तथा बालिकाको पहिचानलाई केन्द्रमा राखेर अनुसन्धान अघि बढाएको प्रहरीले जनाएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट बालिकालाई चकलेट दिएर फकाइएको र घटनास्थलसम्म पुर्याइएको खुलेको प्रहरीको भनाइ छ। प्रहरीका अनुसार जीतपुरसिमरा–२ बस्ने १६ वर्षीय सुमन थापामाथि बालिकालाई फकाएर लगेको, जबरजस्ती करणी गरेको र हत्या गरेको आरोपमा अनुसन्धान भइरहेको छ।
अनुसन्धानमा म्याजिक चालक पनि जोडिए
घटनाको अनुसन्धान अगाडि बढ्दै जाँदा प्रहरीले ना.१ ज ७७५८ नम्बरको म्याजिकका चालक २४ वर्षीय प्रोग्रेस चौधरीलाई पनि पक्राउ गरेको छ। चालकको पक्राउले अनुसन्धानलाई थप फराकिलो बनाएको देखिन्छ। बालिकालाई घटनास्थलसम्म कसरी पुर्याइयो, सवारीसाधनको भूमिका के थियो, घटनामा चालकको प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष संलग्नता कति थियो र अन्य व्यक्ति घटनामा जोडिएका छन् कि छैनन् भन्ने विषय अनुसन्धानको महत्वपूर्ण पाटो बनेको छ। प्रहरीले दुवै आरोपितविरुद्ध जबरजस्ती करणी तथा कर्तव्य ज्यानसम्बन्धी कसुरमा मुद्दा दर्ता गरी अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ। उनीहरूलाई बारा जिल्ला अदालतबाट थप चार दिनको म्याद लिएर अनुसन्धान भइरहेको छ।
प्रहरी अनुसन्धानको सक्रियता : अपराधी उम्कन नदिने प्रयास
घटनाको अनुसन्धानमा इलाका प्रहरी कार्यालय सिमराका प्रहरी नायब उपरीक्षक दिलिप क्षेत्री तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक नरेन्द्र कुँवरको नेतृत्व र सक्रियता देखिएको छ। घटना सार्वजनिक भएपछि प्रहरीमाथि अपराधी पत्ता लगाउने ठूलो दबाब थियो। बालिका बेपत्ता भएको समयदेखि शव भेटिएको स्थानसम्मका घटनाक्रम जोड्दै सम्भावित व्यक्तिहरूको पहिचान, सोधपुछ र प्रमाण संकलनलाई प्राथमिकता दिइएको प्रहरीको भनाइ छ। विशेषगरी इलाका प्रहरी कार्यालय सिमरा र जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराको समन्वयमा अनुसन्धान अगाडि बढाइनु घटनाको अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण पक्ष देखिएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानमै दुई जना पक्राउ पर्नुले प्रहरी अनुसन्धान प्रभावकारी दिशामा अघि बढेको संकेत गरेको स्थानीय नागरिकहरूको प्रतिक्रिया छ। तर पक्राउ नै अनुसन्धानको अन्तिम निष्कर्ष भने होइन। आरोपितहरू दोषी हुन् वा होइनन् भन्ने अन्तिम निर्णय अदालतबाट हुने भएकाले प्रहरीले संकलन गरेका प्रमाण, बयान, घटनास्थलका तथ्य र अन्य अनुसन्धानबाट सत्यतथ्य स्थापित गर्नुपर्ने हुन्छ।
अब अनुसन्धानको केन्द्रमा यी प्रश्न
घटनाको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक भए पनि अनुसन्धानले अझै केही महत्वपूर्ण प्रश्नको उत्तर खोज्नुपर्ने देखिन्छ।
१. बालिका घरबाट हराएदेखि मृत अवस्थामा भेटिएसम्मको सम्पूर्ण समयक्रम के थियो?
२. बालिकालाई घटनास्थलसम्म पुर्याउन म्याजिकको भूमिका के थियो?
३. चालक प्रोग्रेस चौधरीको भूमिका प्रत्यक्ष थियो वा अन्य प्रकारको?
४. घटनामा अन्य व्यक्ति संलग्न थिए कि थिएनन्?
५. बालिकाको मृत्यु जबरजस्ती करणीपछि कसरी भयो?
६. घटनास्थलमा भेटिएका प्रमाणले के संकेत गर्छन्?
७. बालिकालाई पहिलेबाट चिन्ने व्यक्ति वा समूहको संलग्नता थियो कि थिएन?
८. घटनामा प्रयोग भएको भनिएको सवारीसाधन र त्यसको आवागमनबारे थप प्रमाण के छन्?
९. पक्राउ परेका व्यक्तिको बयान र भौतिक प्रमाणबीच कत्तिको मेल खान्छ?
यी प्रश्नको जवाफ अनुसन्धान पूरा भएपछि मात्र स्पष्ट हुनेछ।
प्रहरीका लागि अनुसन्धानको अर्को चुनौती
प्रहरीले घटनामा अन्य व्यक्तिको संलग्नता भए/नभएको तथा घटनाको थप तथ्यबारे अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ। त्यसैले अहिले सार्वजनिक भएको विवरणलाई नै घटनाको पूर्ण निष्कर्ष मान्न मिल्दैन। विशेषगरी नाबालिगसम्बन्धी संवेदनशील घटनामा प्रमाण सुरक्षित राख्नु, वैज्ञानिक अनुसन्धान गर्नु, आरोपितको बयानलाई स्वतन्त्र प्रमाणसँग परीक्षण गर्नु र घटनाको सम्पूर्ण समयक्रम स्थापित गर्नु प्रहरी अनुसन्धानको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी हो। प्रहरीले अनुसन्धानका क्रममा प्राप्त प्रमाणलाई कानुनी प्रक्रियाअनुसार अदालतमा प्रस्तुत गर्न सक्ने गरी सुरक्षित राख्नुपर्ने हुन्छ। यसले पीडित परिवारलाई न्याय दिलाउने मात्र होइन, निर्दोष व्यक्तिमाथि आरोप लाग्न नदिने कानुनी सिद्धान्तलाई समेत बलियो बनाउँछ।
नागरिकमा प्रहरीप्रति सकारात्मक सन्देश
घटना अत्यन्तै पीडादायी भए पनि अनुसन्धानमा प्रहरीको सक्रियताले स्थानीय नागरिकमा अपराध अनुसन्धानप्रति सकारात्मक सन्देश गएको छ। घटना भएको केही समयमै शंकास्पद व्यक्तिहरू पक्राउ पर्नु, जिल्ला प्रहरी कार्यालय र इलाका प्रहरी कार्यालय सिमराबीच समन्वय हुनु तथा घटनाको थप अनुसन्धान जारी रहनुले अपराध अनुसन्धानमा प्रहरी संयन्त्र सक्रिय रहेको सन्देश दिएको स्थानीय नागरिकहरूको भनाइ छ। तर नागरिकको अपेक्षा पक्राउमा मात्र सीमित छैन। उनीहरूले घटनाको वास्तविकता पूर्ण रूपमा बाहिर ल्याउन, संलग्न सबै व्यक्तिको पहिचान गर्न र प्रमाणका आधारमा कानुनी कारबाही मात्र हैन फासीको कारबाही अघि बढाउन माग गदै आज दिनभरि पथलैया बिरगंज सडक खण्डमा चक्का जम्म गरेर प्रदर्शन गरि आन्दोलन गरेका छन्।
निष्कर्ष : पक्राउपछि अब प्रमाणको परीक्षा
तीन वर्षीया गरिमाको मृत्यु केवल एउटा आपराधिक घटना मात्र होइन, बालबालिकाको सुरक्षा र समाजमा बढ्दो आपराधिक जोखिममाथि गम्भीर प्रश्न पनि हो। जिल्ला प्रहरी कार्यालय बारा र इलाका प्रहरी कार्यालय सिमराको सक्रियतामा आरोपितहरू पक्राउ पर्नु अनुसन्धानको महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। तर वास्तविक प्रहरी सफलता भने घटनाको सम्पूर्ण सत्य बाहिर ल्याएर दोषीमाथि कानुनी कारबाही र पीडित परिवारलाई न्याय दिलाउन सक्नुमा निर्भर हुन्छ। त्यसैले अबको अनुसन्धानले पक्राउ परेका व्यक्तिको भूमिकामात्र होइन, घटनाको सम्पूर्ण पृष्ठभूमि, सम्भावित अन्य संलग्नता, वैज्ञानिक प्रमाण र घटनाक्रमलाई तथ्यका आधारमा स्थापित गर्नुपर्ने देखिन्छ। तीन वर्षीया गरिमाको हत्याको सत्य बाहिर ल्याउनु प्रहरीको मात्र होइन, न्यायिक प्रणाली र समग्र समाजकै जिम्मेवारी हो।
